Δασκαλόπουλος: «Για την απελευθέρωση της παιγνιώδους λιβιδινικής επιθυμίας από την οικειοποίηση του κεφαλαίου»

ÁÈÇÍÁ-ÓÕÍÅÍÔÅÕÎÇ ÔÏÕ ÓÅ ÓÔÇ ÖÙÔÏÃÑÁÖÉÁ Ï ÐÑÏÅÄÑÏÓ ÄÇÌÇÔÑÇÓ ÄÁÓÊÁËÏÐÏÕËÏÓ.(EUROKINISSI-ÂÁÉÏÓ ×ÁÓÉÁËÇÓ)

Είχαμε την τιμητική μας τις προάλλες. Με αφορμή το διεθνές συνέδριο που οργάνωσε η κολλετκίβα με θέμα τη δημιουργικότητα και τα κοινωνικά κινήματα, ο πρόεδρος του Σ.Ε.Β. και ένας από τους επιφανέστερους συλλέκτες σύγχρονης τέχνης παγκοσμίως, ο Δημήτρης Δασκαλόπουλος, μας χάρισε μία συναρπαστική διάλεξη με τίτλο ‘Η Τέχνη ως Ανατροπή στην μετα-Βιομηχανική Εποχή’. Ο Δημήτρης μίλησε για πολλά και καυτά ζητήματα, όπως μεταξύ άλλων για την μεταβολή της ταξικής σύνθεσης στο μεταφορντικό παράδειγμα, για τον νεοφιλελευθερισμό και την ασύλληπτη επίθεση στα εργασιακά δικαιώματα σήμερα, καθώς και φυσικά για τη σημασία ενός νέου διακυβέυματος μεταξύ τέχνης και επανάστασης στα πλαίσια αυτού που πολλοί ονόμασαν βιοπολιτικός καπιταλισμός.

O κος Δασκαλόπουλος, αρχικά, όπως είχε κάνει άλλωστε και στο παρελθόν, επέμεινε στο γεγονός πως η οικονομιστική μαρξιστική σκέψη σήμερα χωλαίνει και οφείλει επειγόντως να αναδιατυπώσει ορισμένες από τις μακρόχρονες παραδοχές της, εξαιτίας των «συντριπτικών αλλαγών που έχουν συμβεί στον τομέα της τεχνολογίας και της βιομηχανίας, της εργασίας και συνεπώς της ταξικής σύνθεσης». Για τον ίδιο, μία ανάλυση του επαναστατικού φορέα σήμερα δε μπορεί να αναλίσκεται σε αυτό που ο παραδοσιακός μαρξισμός θεωρούσε «βιομηχανικό εργατικό δυναμικό», αφού «οι πιέσεις του κεφαλαίου για συνεχή επανα-επιδεξιοποίηση της εργατικής δύναμης (reskilling) έχουν φέρει στο προσκήνιο ένα ευέλικτο σώμα εργατών που δε συνδέονται απαραίτητα μέσω ενός συγκεκριμένου τύπου εργασίας – όπως έκανε π.χ.  ο Φορντισμός με αυτό που λέγαμε παλιά στο Κόμμα ‘βιομηχανικό προλεταριάτο’.» Ακολουθώντας τους θεωρητικούς της κομμουνιστικοποίησης, αλλά και στοχαστές όπως η Silvia Federici και ο George Caffentzis, ο κος Δασκαλόπουλος ξεκαθάρισε πως  «οι κοινωνικές συγκρούσεις όλο και περισσότερο παίρνουν τη μορφή μιας μάχης εναντίον της  ίδιας της υπάρξης του προλεταριάτου ως κατηγορία, είναι διεκδικήσεις χωρίς συγκεκριμένο στόχο, κατά των γενικότερων συνθηκών ζωής και αναπαραγωγής εντός του γνωσιακού-βιο-καπιταλισμού.»

Όπως έκανε σαφές, στα πλαίσια της γενικευμένης αποβιομηχανοποίησης στη Δύση και την αλλαγή της ταξικής σύνθεσης της εργασίας, έχει στρέψει το ενδιαφέρον του στις δυνατότητες κοινωνικής ανατροπής μέσω του πολιτισμού και της τέχνης. Ένας από τους επιφανέστερους συλλέκτες παγκοσμίως, ο κος Δασκαλόπουλος παραδέχτηκε πως χτίζει ένα οπλοστάσιο από έργα «που είναι πιθανοί φορείς χειραφετημένων μορφών κοινοτικότητας, επαναστατικών ασθητηριακών τάσεων και βαθιά αντικαπιταλιστικών δομών».  Βαθιά επηρεασμένος από μία Μπεντζαμινική αντίληψη περί ιστορίας, φαντάζεται αυτά τα έργα ως ‘διαλεκτικές εικόνες’ που μπορούν να «αποδομούν την αστική, φυσικοποιημένη και γραμμική αφήγηση του χρόνου ως εναλλαγή ημερομηνιών», αποτελώντας «ντοκουμέντα ή και αρχεία της ιστορίας των απανταχού καταπιεσμένων.» Ως αρχειακό υλικό, αρθρώνουν όχι μόνο τη «διαλεκτική φύση των κοινωνικών σχέσεων», αλλά και τη δυνητικότητα «ενός ατέρμονου γίγνεσθαι», υπενθυμίζοντάς μας, φυσικά, πως «κάθε μνημείο πολιτισμού είναι ταυτόχρονα και ένα μνημείο βαρβαρότητας.»

Παρ’ όλ’ αυτά, όπως ο ίδιος παραδέχτηκε, η συλλογή τέχνης σήμερα έχει καταντήσει μία ασχολία για «προώθηση δημοσίων σχέσεων, βασισμένη σε μια απολιτίκ και ανιαρή σχεσιακότητα που πραγματώνεται μόνο με όρους κεφαλαίου, οικονομικού ή πολιτισμικού, και σίγουρα όχι με όρους κοινωνικής απελευθέρωσης». Όπως από νωρίς έχει συλλάβει ο ίδιος, ένα άλλο μέρος που ενδείκνυται για  αγώνες ενάντια στο κεφάλαιο και τη μικρο-φυσική της εξουσίας, είναι η ψηφιακή δημόσια σφαίρα. Οι νέες τεχνολογίες έχουν διανοίξει μία νέας μορφής υπερ-εθνική δημόσια σφαίρα, που μπορεί να παρέχει πλατφόρμες σε καλλιτεχνικές δραστηριότητες εκτός του αυστηρά ελεγχόμενου συστήματος γκαλερί-περιοδικού-μουσείου. Για τον ίδιο, «η ανάδυση υπερεθνικών, ακτιβιστικών λιστών όπως το Nettime και το Empyre, έχουν εντείνει την αίσθηση αυτενέργειας σε συγχρωτίσεις της καλλιτεχνικής πρακτικής και πολιτικού ακτιβισμού, κάτω από το όνομα των ‘τακτικών μέσων’ (tactical media).»

Για αυτό μάλιστα έχει τον τελευταίο  καιρό επιστρέψει στον «τεράστιο De Certau» που προσφέρει ένα εύφορο γνωσιο-θεωρητικο έδαφος για την οικειοποίηση και την ‘τακτική χρήση’ θεσμών ή ιδεολογημάτων. Αυτό ήταν άλλωστε και η αφορμή για να εμπλακεί ενεργά με το σύνδεσμο βιομηχάνων και μάλιστα να διατελεί επί χρόνια πρόεδρός του. Όπως σαφώς το έθεσε: «Αρχειοθετώ και επιτελώ μια νέα εποχή βαρβαρότητας εργασιακών σχέσεων που ως αρχειοθετημένη πλέον εμπειρία μπορεί να χρησιμέψει στους κοινωνικούς ιστορικούς του μέλλοντος. Οι προτάσεις μας μπορεί πολλές φορές να κινούνται κατά της  πλειοψηφίας, αλλά ειδωμένες αισθητικά, ως ένα ζωντανό αρχείο στα χέρια του καταπιεσμένου και ετερώνυμου πλήθους, έχουν έναν επιτελεστικό χαρακτήρα, δύναται να γίνουν τορπίλες ανατροπής της Homo Economicus κυβερνολογικής.» Ταυτόχρονα, όπως το θέτει μπορούν να αποτελούν «γεννήτορες ενός αισθητικά εκφρασμένου επικοδομήματος που απαγγέλει ως άλλη μούσα τις εργατικές δυστυχίες, τους αποκλεισμούς και τις αδικίες.» Άλλωστε, όπως αποκάλυψε, κάτι άλλο που τον απασχολεί θεωρητικά τελευταία, είναι η επάνοδος και η θεωρητική πλαισίωση της ιδέας του ‘ερωτικού-κομμουνισμού’, και πιο συγκεκριμένα της «απελευθέρωσης της παιγνιώδους λιβιδινικής επιθυμίας από την οικειοποίηση του κεφαλαίου, που μόνο μαζί με άλλα σώματα, υλικά ή δυνητικά, μπορεί να γίνει μάζα με ερωτική συνείδηση που θα καταβαραθρώσει την αυτοκρατορία της πλουτοκρατίας.»

Έτσι κι έκλεισε η διάλεξή του. Η ελπίδα του ότι το καπιταλιστικό «κοινωνικό εργοστάσιο» θα μετατραπεί μέσω των κοινωνικών αγώνων σε «κομμουνιστικό-ερωτικό εργαστήριο», μας έδειξε το βαθύ και τρυφερό πρόσωπο ενός ανθρώπου που πολλοί είχαν τείνει να εξισώσουν, λανθασμένα όπως αποδεικνύεται, με μία απρόσωπη και στυγερή καπιταλιστική γραφειοκρατία.

Advertisements

One Comment on “Δασκαλόπουλος: «Για την απελευθέρωση της παιγνιώδους λιβιδινικής επιθυμίας από την οικειοποίηση του κεφαλαίου»”

  1. Ο/Η Ιάσονας λέει:

    Πολύ καλή και επίκαιρη η ομιλία ενός φανατικού της ανατρεπτικής τέχνης της εποχής μας! Μίλησε καθόλου για τα τεκταινόμενα της σύγχρονης Ελλάδας; Γιατί υποστήριξε ας πούμε ότι δεν πρέπει να γίνουν εκλογές τώρα στην Ελλάδα;
    Δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες ζυμώσεις στο πλήθος, ώστε να ξεπεράσει την αντίδραση του; Ή μήπως επειδή οι εκλογές θα σήμαιναν την ανακοπή της ριζοσπαστικοποίησης του ελληνικού προλεταριάτου και υποπρολεταριάτου, και θα πρόσφεραν μικροαστικές λύσεις (καθολική απασχόληση, αυξήσεις μισθού, κοινωνική ασφάλιση, δημόσια υγεία, ελευθερία λόγου) που δεν θίγουν τον καπιταλισμό, τις οποίες ο καπιταλισμός κρίσης δεν μπορεί πια να εγγυηθεί; Θα παρασύρονταν δλδ τα πλήθη σε λύσεις εργολαβίας οι οποίες μόνο ζημιωγόνες θα αποδεικνύονταν βραχυπρόθεσμα κιόλας; Γιατί ίσως οι εκλογές να λειτουργήσουν καταλυτικά προς την προοδευτική ριζοσπαστικοποίηση του πληθυσμού και να παρασύρουν και τα Ευρωπαϊκά πλήθη σε μια αντι/νεοφιλελεύθερη και αντί-καπιταλιστική, διεθνιστική πορεία, που φαίνεται ξάνα μέσα από τα παραδείγματα της Τουρκίας και της Βραζιλίας. Τέθηκαν ερωτήματα από το κοινό;
    Πάντα τέτοια!


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s