Πολιτισμικές Μεταφορές του Βαμπίρ: Θέσεις και Διαθέσεις στο νεο-Φορντικό παράδειγμα

zagorgif.png

Σε μια διαφορετική εκδήλωση παρευρέθησαν οι συμμετέχοντες του σεμιναρίου ‘Πολιτισμικές Μεταφορές του Βαμπίρ: Θέσεις και Διαθέσεις στο νεο-Φορντικό παράδειγμα’ που έλαβε χώρα τη Μεγάλη Παρασκευή που μόλις μας πέρασε σε οικία στο Μοναστηράκι. Αποτίνοντας φόρο τιμής στο λουτρό αίματος που λαμβάνει χώρα αυτές τις  μέρες, τόσο συμβολικά, όσον αφορά τον κ. Ιησού που φέρεται να υποβάλλεται στο μαρτύριο της  σταύρωσης, όσο και πραγματικά, όσον αφορά το πλήθος αρνιών και εριφίων που κατακρεουργούνται προς βρώσιν πιστών και απίστων, η κολλεκτίβα μας αφιέρωσε την ημέρα στην αναζήτηση γραμμών σύγκλισης ή και απόκλισης μεταξύ της δημοφιλούς εικονογραφίας του αίματος και της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας.

Η επιλογή της φιγούρας του βαμπίρ κάθε άλλο παρά τυχαία είναι. Σε αντίθεση με άλλα τέρατα, όπως τα ζόμπι για παράδειγμα, τα βαμπίρ είναι μοναχικά πλάσματα, δουλεύουν υπό συνθήκες αδιευκρίνιστες για τους πολλούς και διατηρούν μία στιλιστική κομψότητα. Επίσης τα βαμπίρ πίνουν αίμα για να επιβιώσουν, όπου το αίμα, ως ένα εκ των ζωτικότερων υγρών, μπορεί εύκολα να γίνεται σύμβολο αν όχι της ‘ύπαρξης’ καθεαυτής, τότε σίγουρα του αγώνα διατήρησής της. Θα έλεγε κανείς, παραφράζοντας το Νίτσε, πως τα βαμπίρ είναι «αντι-βιταλιστικοί διαμεσολαβητές,» υπό την έννοια του ότι αφαιρώντας το αίμα των θυμάτων τους διαμεσολαβούν μεταξύ της δικής τους επιβίωσης και αυτού που πρόκειται να έρθει, του επέκεινα.

Πως συνδέεται όμως η φιγούρα του βαμπίρ με τη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα; Ένα καλό ερώτημα που απασχόλησε πολλούς. Όπως δήλωσε ένας από τους προσκεκλημένους της εκδήλωσής μας, ο Γιώργος Αμυράς, θα ήτανε μάλλον ό,τι ευκολότερο να παρομοιάσει κανείς, ακολουθώντας την πεπατημένη, «τον καπιταλισμό ως ένα σύστημα ‘βαμπίρ’ που απλά επιβιώνει αποστραγγίζοντας την εργασιακή δύναμη.» Κάτι τέτοιο θα προϋπέθετε, για τον ίδιο, τη μάλλον «βεβιασμένη αναγωγή μιας κοινωνικής διαδικασίας, την εκμετάλλευση της εργατικής δύναμης, σε μια βιολογική, αυτής της αφαίρεσης του αίματος.» Αυτή η αναγωγή κατά Αμυρά, «θυμίζει παλαιάς κοπής Μαρξισμό, όπου η εργατική δύναμη παρουσιάζεται ως η ουσία ενός κάποιου species being,» ενώ στην πραγματικότητα, όπως τονίζει ο πάντα χαμογελαστός Γιώργος, «η διαδικασία της εργασίας, αυτός ο ενδεχομενικός μετασχηματισμός της ύλης σε αξία, δεν είναι τόσο ‘ουσιώδης’, με τη στενή έννοια του όρου πάντα, στο ανθρώπινο είδος όσο είναι το αίμα στη λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού.» Αυτό άλλωστε αποδεικνύεται και από «πολλούς ανθρώπους που δεν εργάζονται, αλλά παρ’ όλ’ αυτά επιβιώνουν.» Άρα, ο κος Αμυράς, αναποδογυρίζοντας το σχήμα αίμα = εργασία, προτείνει ουσιαστικά πως η φιγούρα του βαμπίρ, αυτού του «κοκκινοδόντικου εγωπαθούς,» μόνο καταχρηστικά μπορεί να χρησιμοποιείται ώστε να «αποδώσει την αδηφαγία του καπιταλισμού.» Τα βαμπίρ, αντίθετα, για τον ίδιο, πρέπει να νοούνται ως «παράσιτα με τη βιολογική έννοια του όρου,» ως δηλαδή «ασύμμετρες διαμεσολαβήσεις μεταξύ συστημάτων ζωής και θανάτου.»

Ο κύριος Θεώδορος Ζαγοράκης, απ’ την άλλη, που ήταν κι αυτός προσκεκλημένος στην εκδήλωση, ανέδειξε, και μέσα από τις εμπειρίες του ως πρόεδρος του ΠΑΟΚ, αυτής της «σαλονικιώτικης καταραμένης μάνας» όπως εύστοχα τόνισε κάποιος από το κοινό, τις αποικιακές καταβολές της λέξης ‘βαμπίρ’. Όπως είπε, οι Δυτικοί εξωτικοποίησαν τους πληθυσμούς των Δυτικών Ινδιών, «ανακαλύπτοντας στις κοινωνίες τους ‘ζόμπι’ και ‘βαμπίρ’, ακατανόητα τέρατα πέρα από κάθε λογική που απειλούσαν, αλλά και που ταυτόχρονα, μέσω της θεαματικοποίησής τους, καλλώπιζαν τις κοινωνίες του Ορθού Λόγου.» «Σήμερα,» όπως ανέφερε, «κάποια από τα σύγχρονα, αιμοβόρα βαμπίρ για την ελληνική αστική τάξη, είναι, τηρουμένων πάντα των αναλογιών, και οι ΠΑΟΚτσήδες, οι οποίοι αντιμετωπίζονται πολύ συχνά ως γκροτέσκοι, άνθρωποι ακατανόητοι και γριφώδεις, παράλογοι υπηρέτες μιας διαδικασίας υπονόμευσης του νεωτερικού κράτους και των θεσμών του.» Για  τον ίδιο, η απαραίτητη προσπάθεια «αναίρεσης τέτοιων ‘ιεραρχιών αξιοπιστίας'», όπως έχει ονομάσει η Αμερικανίδα ανθρωπολόγος Ann Stoler τα παγιωμένα αποικιοκρατικά συστήματα γνώσης, «πρέπει να συνομιλεί με τη  φιγούρα του βαμπίρ, μια φιγούρα νευρώδους ανυπακοής και ακατάπαυστης αντι-κοινωνικότητας.» Όπως όμως παραδέχεται ο ίδιος ο Θοδωρής, «η φιγούρα του βαμπίρ δεν είναι παρά μόνο το φινιστρίνι ενός ολόκληρου ναύσταθμου απορίας, με τη Ντεριντιανή έννοια του όρου, μιας ανυπέρβλητης λογικής αντίφασης δηλαδή, που καταδεικνύει τα όρια και συνάμα τις δυνατότητες της πάντα ήδη ζωώδους μας πράξης.»

Ο εκδήλωση τελείωσε με μεζεδάκι, ποτάκι και ζωηρή κουβεντούλα, με μέλη του κοινού να εφευρίσκουν αναλογίες μεταξύ του βαμπίρ, των εικονογραφιών του και της σύγχρονης καθημερινότητας. Το βαμπίρ «μοιάζει με τον τάδε,» έλεγε κάποιος, «όχι μοιάζει με τον δείνα,» έλεγε κάποιος άλλος, «το βαμπίρ δεν αντικείμενο είναι σχέση,» υποστήριζε ο παράλλος, κι έτσι πέρασε ευχάριστα η ώρα και άλλη μια παιγνιώδης εκδήλωσή μας έφτασε, ως όφειλε, στο τέλος της.

 

 

 

 

Advertisements

3 Σχόλια on “Πολιτισμικές Μεταφορές του Βαμπίρ: Θέσεις και Διαθέσεις στο νεο-Φορντικό παράδειγμα”

  1. Ο/Η Άλλοι τόποι λέει:

    Ο Κρις Χάρμαν μιλάει για τον καπιταλισμό ζόμπι, στο ομόνυμο βιβλίο του. Πολλοί επίσης έχουν αναφερθεί σε παγκόσμια ιδρύματα όπως το ΔΝΤ ή η Παγκόσμια Τράπεζα, ως ινστιτούτα ζόμπι. Αναφερθήκατε στην εκδήλωση σας σε αυτά τα ζητήματα, έτσι όπως απαντώνται στη βιβλιογραφία;

    • Ο/Η derridahta λέει:

      Ευχαριστούμε για το ευγενικό σας ενδιαφέρον για την εκδήλωση μας κύριε ‘Άλλοι τόποι’. Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε πως επικεντρωθήκαμε περισσότερο στο θέμα των βαμπίρ και, ως εκ τούτου, το καυτό θέμα των ζόμπι δεν καλύφθηκε σε αυτήν τη συνεδρία. Παρόλα αυτά οι βιβλιογραφικές σας πηγές είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες και θα χαρούμε ιδιαιτέρως αν μπορέσετε να μοιραστείτε τις γνώσεις σας μαζί μας όταν με το καλό έρθει και η σειρά των ζόμπι.

      • Ο/Η Άλλοι τόποι λέει:

        Ναι, έχετε δίκιο, άλλο τα ζόμπι, άλλο τα βαμπίρ. Μπορούν να γίνουν όμως αντιστοιχίες, γιατί μιλάμε για νεκρούς δρώντες. Τα βαμπίρ βέβαια έχουν προσωπικότητα, σε αντίθεση με τα ζόμπι.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s